Gek word ik ervan. Vanaf het moment dat ik de crèche in loop en mijn kinderen zien mij, lijkt het net alsof er één of ander monster in, voornamelijk de oudste, loskomt. Rennen, gillen, springen, nog meer gillen en dan het liefst terwijl de overdracht plaatsvindt. Vervolgens duurt het een eeuwigheid, voordat ze eindelijk haar jas en schoenen aan heeft en we richting huis kunnen vertrekken.

Regelmatig betrap ik mezelf erop dat ik mijn stem uit frustratie steeds meer verhef. We noemen het voor het gemak maar niet ‘gillen’ of ‘schreeuwen’.
Onze dochters zitten op een internationale crèche. Op de crèche van onze dochters hanteren ze het ‘choices-system’ als pedagogische methode. Voor mijn oudste dochter werkt dit systeem perfect. Op één van de ouderbijeenkomsten werd aan de ouders voorgesteld om ouders met een twee uur durende lezing te informeren over het systeem, zodat ouders het ook thuis beter zouden kunnen toepassen. Zo’n aanbod sla ik natuurlijk niet af. Dus ging ik, bewapend met pen en papier, op zaterdagochtend naar de crèche om de lezing bij te wonen.

Elke keuze heeft consequenties

De basis van het systeem ligt in het bevorderen van gewenst gedrag van je kind en het verbinden van consequenties aan het ongewenste gedrag van je kind, niet zijnde straffen.

Wanneer je kind ongewenst gedrag vertoont, verloopt het aanpakken hiervan in drie stappen:
1. Geef aan dat je kind ongewenst gedrag vertoont;
2. Gaat het ongewenste gedrag door, waarschuw je kind (‘je staat op het punt om een keuze te verliezen’);
3. Gaat het ongewenste gedrag, ondanks de waarschuwing, door: kind verliest een keuze.

Een voorbeeld: Je kind doet in de ochtend lastig bij het tanden poetsen:
1. Ik vind het erg vervelend dat je zo moeilijk doet als je tanden gepoetst moeten worden. Als je er nou voor zorgt dat je snel je tanden poetst, dan mag je daarna helpen om een boterham te smeren.
2. Als je nu zo blijft doen, dan gaan we straks niet samen een boterham smeren, dan doe ik het alleen. Je staat op het punt om je keuze te verliezen.
3. Ok, dan heb je nu je keuze verloren. Ik vind het echt heel erg, maar je mag me niet helpen bij het smeren van je boterham.

De keuze op dat moment is dus: samen een boterham smeren. Er kunnen dan twee dingen gebeuren: je kind denkt: ‘ja leuk’ en poetst als een speer zijn of haar tanden of je kind blijft hetzelfde (ongewenste) gedrag vertonen. Als dit tweede het geval is, dan gaat het te werk, zoals in het voorbeeld. Belangrijk hierbij is de wijze waarop je met je kind communiceert. Je moet, ondanks dat je kind een keuze verliest, altijd laten weten dat je aan hun kant staat. Nooit boos worden of schreeuwen, niet op de persoon spelen, maar op het gedrag. Vertellen hoe jammer je het vindt dat je kind niet heeft geluisterd en daarmee een keuze heeft verloren, maar dat je nog steeds ontzettend veel van je kind houdt. Je staat altijd aan hun kant.

Als je kind, uit zichzelf, gewenst gedrag vertoont, mag ook dat gezegd worden. Bijv. je kind heeft zich netjes gedragen in de winkel of onderweg, zijn of haar bord netjes leeg gegeten, niet moeilijk gedaan bij het naar bed brengen, etc. Je laat je kind dan ook weten hoe tevreden en blij je met dit gedrag bent door het uit te spreken, je kind te knuffelen en te zoenen. En je geeft aan dat je kind daarmee een keuze heeft verdiend. Uiteraard doe je zelf een voorzet van wat deze keuze kan zijn. Deze momenten meet je het breedst uit, zodat je kind beseft dat dit het resultaat is van zijn of haar goede gedrag (al dan niet per ongeluk) in de hoop dat dit het gedrag is wat herhaald wordt.

Dagritme

Het toepassen van het systeem is niets anders dan voor jezelf bedenken hoe de dag eruit ziet en er activiteiten uit te pikken, die je inzet als ‘choices’ oftewel keuzes. Als je een dag samen thuis doorbrengt, kunnen deze activiteiten heel simpel zijn: knutselen, mama of papa helpen, dans- of zingmomentje, tv kijken, een favoriete gezonde snack. Uiteraard kun je ook de grotere activiteiten op de dag inzetten als keuze, bijvoorbeeld een bezoekje aan het park of de speeltuin. Het inzetten van stickers is ook een hele goede optie; wij plakken die op een dikke duimenkaart, schrijven de datum erbij en de activiteit waarvoor de sticker is verdiend (‘speelgoed opruimen’). Dikke duimenkaarten kun je gewoon van het internet halen en uitprinten. Zorg er dan voor dat je kind elke doordeweekse dag een sticker heeft verdiend, zodat je in het weekend, na het verdienen van vijf stickers, een ‘viermomentje’ kunt hebben. Bijvoorbeeld, iets extra lekkers na het ontbijt of met de mededeling dat we later naar een feestje gaan (die toch al op de planning stond). Ik kies meestal voor het viermomentje in het weekend, omdat we dan met z’n allen thuis zijn en het ritme dan minder strak is dan doordeweeks. Ook gebruik je het viermomentje om kort de verloren keuzes van de afgelopen week door te nemen. Welke waren dit? Hoe jammer vond je dit als ouder? Vraag je kind wat er bij het verliezen van de keuze is gebeurd en wat de volgende keer beter zou kunnen.

Tips and tricks

Om deze methode in het dagelijks leven goed toe te kunnen passen, is het van belang om een aantal zaken goed in het achterhoofd te houden:
• Als kinderen een keuze hebben verdiend, effectueer deze dan dezelfde dag. Dit geldt ook bij het verliezen van een keuze. Eenmaal verdiend, blijft verdiend. Eenmaal verloren, blijft verloren.
• De keuze moet passen bij de leeftijd van het kind. Naarmate je kind ouder wordt, kun je dus ook de standaard verhogen op basis waarvan je kind keuzes kan verdienen. Echter kan dit nooit uit een (groot) geldbedrag bestaan.
• En last but not least: wees consequent in je gedrag en doe wat je zegt.

De voordelen…..

Voor mij heeft het systeem ontzettend veel voordelen en voor mijn kinderen nog veel meer. Kinderen leren op jonge leeftijd de relatie tussen oorzaak en gevolg op basis van besluiten die ze nemen. Daarnaast leren kinderen ook te reflecteren op hun eigen gedrag en bevordert het hun probleemoplossend vermogen. Allemaal vaardigheden, die in je latere leven heel goed van pas komen.
Het mooiste vind ik dat ik als ouder in staat wordt gesteld een gids te zijn voor mijn kinderen, maar ze ook kan disciplineren op een manier, die gebouwd is op vertrouwen, respect, liefde en communicatie. Op deze wijze kunnen we nu en in de toekomst onderling een sterke band creëren.

Wil je meer lezen over het Choices-systeem en hoe je het adequaat kunt toepassen, hier kun je het boek krijgen.

Deel dit bericht!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •